Για πολλά χρόνια, ο Ντόναλντ Τραμπ τόνιζε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα πρέπει να εμπλέκονται σε ξένες στρατιωτικές περιπέτειες. Στις δημόσιες τοποθετήσεις του, επικρίνε τις αποτυχίες προηγούμενων προεδρικών θητειών, από την εισβολή του Τζορτζ Μπους στο Ιράκ μέχρι την αποχώρηση του Τζο Μπάιντεν από το Αφγανιστάν. Όσον αφορά το Ιράν, συχνά αναφερόταν στην αποτυχημένη επιχείρηση διάσωσης των Αμερικανών ομήρων το 1980, συνδέοντάς την με την ήττα του Τζίμι Κάρτερ.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, υποσχέθηκε ότι θα θέσει «Πρώτα την Αμερική» και θα απομακρύνει τη χώρα από ξένες παρεμβάσεις. Ωστόσο, τους τελευταίους 12 μήνες, αυτή η εικόνα έχει αλλάξει. Το Πεντάγωνο, το οποίο τώρα αποκαλεί «υπουργείο Πολέμου», έχει αποδειχθεί πιο ενεργό από ποτέ κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας. «Έχουμε επιτύχει περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση, με μεγάλη διαφορά, σε στρατιωτικό επίπεδο», δήλωσε με αφορμή την πρώτη επέτειο της δεύτερης προεδρίας του.
Η στρατηγική του Τραμπ
Η στρατηγική που εφαρμόζεται στηρίζεται σε ταχείες, «χειρουργικές» ενέργειες, οι οποίες ολοκληρώνονται με άμεση ανακοίνωση επιτυχίας. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η επιχείρηση στη Βενεζουέλα τον Ιανουάριο, που οδήγησε στη σύλληψη του Μαδούρο.
Ωστόσο, η πιο καθοριστική παρέμβαση σχετίζεται με το Ιράν. Η επιχείρηση «Επική Οργή» χαρακτηρίζεται ως μια εκστρατεία μεγάλης κλίμακας και ανοιχτού χρονικού πλαισίου, με σκοπό την ανατροπή του καθεστώτος. Στην πρώτη ημέρα των κοινών αμερικανοϊσραηλινών αεροπορικών επιθέσεων, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σκοτώθηκε. Ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι μπορεί να πρόκειται για μια παρατεταμένη εκστρατεία, δηλώνοντας ότι οι επιθέσεις θα συνεχιστούν «όσο χρειαστεί για να επιτύχουμε τον στόχο μας για ειρήνη σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και σε όλο τον κόσμο».
Κατά την αρχική θητεία
Αμερικανικές στρατιωτικές παρεμβάσεις
Κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του, η εφαρμογή στρατιωτικής δύναμης ήταν περιορισμένη. Η πιο χαρακτηριστική ενέργεια ήταν η εντολή για τη δολοφονία του διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, Κασέμ Σουλεϊμανί, μετά την απόπειρα πολιορκίας της αμερικανικής πρεσβείας στη Βαγδάτη. Η αντίδραση του Ιράν τότε περιορίστηκε σε προαναγγελθέντα πλήγματα χωρίς θύματα, γεγονός που, σύμφωνα με τον Ελιοτ Είμπραμς -ο οποίος υπηρέτησε ως ειδικός απεσταλμένος για το Ιράν και τη Βενεζουέλα κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ-, ενίσχυσε την πεποίθηση του Αμερικανού προέδρου ότι μπορεί να αξιοποιεί στρατιωτική δύναμη προς όφελός του. Οι ψηφοφόροι του, όπως ανέφερε, «δεν επιθυμούν ήττες, ούτε θανάτους Αμερικανών ούτε πολέμους που διαρκούν χρόνια, αλλά χαίρονται να βλέπουν τη δύναμη να χρησιμοποιείται σωστά».
Η τρέχουσα κρίση διαφέρει από τις προηγούμενες. Το Ιράν αντέτεινε με εκατοντάδες drones και πυραύλους σε αμερικανικούς και ισραηλινούς στόχους στην περιοχή. Οι περισσότερες επιθέσεις αποκρούστηκαν, όμως οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τέσσερις θανάτους και τέσσερις σοβαρά τραυματισμένους στρατιώτες. Ο Τραμπ είχε παραδεχθεί ότι «μπορεί να υπάρξουν απώλειες Αμερικανών στρατιωτών».
Οι επικριτές προειδοποιούν ότι η λογική πίσω από τις «χειρουργικές» επιχειρήσεις μπορεί να προκαλέσει μακροχρόνια αστάθεια. Ο στρατηγός Στάνλεϊ Μακ Κρίσταλ δήλωσε ότι ο Τραμπ έχει πέσει στην παγίδα της πεποίθησης ότι μυστικές ή στοχευμένες επιθέσεις, αεροπορικά πλήγματα και η συγκέντρωση πολεμικών πλοίων είναι αρκετά για να επιφέρουν στρατηγικά αποτελέσματα. «Πιστεύω ότι παρασύρεται από κάτι που, ιστορικά, δεν έχει αποφέρει μακροχρόνια αποτελέσματα», τόνισε.
Η αλλαγή στην πολιτική
Η ρητορική έχει γίνει πιο αυστηρή
Μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ διέταξε επιθέσεις κατά στόχων του Ισλαμικού Κράτους σε Ιράκ, Συρία και Νιγηρία, ξεκινώντας μια εκστρατεία κατά φερόμενων δικτύων διακίνησης ναρκωτικών στη Λατινική Αμερική και ενίσχυσε τη ναυτική παρουσία του πριν από την επιχείρηση στη Βενεζουέλα. Αυτή η δραστηριότητα έρχεται σε αντίθεση με τη νέα εθνική στρατηγική άμυνας, η οποία δηλώνει ότι οι ΗΠΑ δεν θα αποσπώνται πλέον από τον «παρεμβατισμό» και την «αλλαγή καθεστώτος», αν και διατηρούν τη δυνατότητα για «αποφασιστική μονομερή δράση».
Η ρητορική έχει, επίσης, σκληρύνει. Η κυβέρνηση έχει απειλήσει με στρατιωτική δράση ακόμη και κατά της Δανίας για τη Γροιλανδία, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε στο Truth Social ότι δεν νιώθει πια «υποχρεωμένος να σκέφτεται μόνο την ειρήνη», καθώς δεν του απονεμήθηκε το Νόμπελ Ειρήνης.
Το Πεντάγωνο και οι δράσεις του
Πριν από την επίθεση κατά του Ιράν, οι στόχοι του άλλαζαν: από την προστασία των διαδηλωτών και την παύση του πυρηνικού προγράμματος μέχρι τον περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων και τη διακοπή της υποστήριξης σε περιφερειακές οργανώσεις. Μέχρι την τελευταία στιγμή, φαινόταν διστακτικός. Παρά τις έμμεσες διαπραγματεύσεις με το Ιράν, οι οποίες, σύμφωνα με την Τεχεράνη και το Ομάν, προχωρούσαν, μέχρι το Σάββατο είχε γίνει σαφές ότι η επιλογή της διπλωματίας είχε εγκαταλειφθεί. «Στην πρώτη του θητεία, ήταν πιο προσεκτικός με τον χρόνο», παρατηρεί ο Μάικλ Ο’Χάνλον από το Ινστιτούτο Μπρούκινγκς. «Στη δεύτερη θητεία του, μέχρι τώρα, όλα τα ενδεχόμενα φαίνονται ανοιχτά».
Πηγή: Καθημερινή