Η λογοτεχνική διανόηση και η δικτατορία του Μεταξά, του Νίκου Σκοπλάκη

Στις αρχές του 1937, ο Μεταξάς αισθανόταν το καθεστώς του ικανοποιητικά εδραιωμένο, ώστε να κηρύσσει την δημιουργία «Τρίτου Ελληνικού Πολιτισμού». Το γλωσσικά διαταραγμένο αίτημα του δικτάτορα διατύπωνε ένα φυλετικό σχήμα με δυναμικό πεδίο αναφοράς τον φασίζοντα εθνοκεντρισμό: «Δεν θέλομεν τους ξένους πολιτισμούς...Πρέπει να εξορμήσωμεν από εκεί που ευρισκόμεθα, δια να μεταφέρωμεν εσωτερικώς πλέον τα περιθώρια ... Διαβάστε περισσότερα

Σωρείτες βαρβαρότητας, του Νίκου Σκοπλάκη

Από τις αρχές της δεκαετίας του 1990, τουλάχιστον, η κοινωνική απομόρφωση έγινε αντικείμενο συστηματικής επένδυσης κεφαλαίου, με όλη την ωμότητα μιας κυρίαρχης τάξης που ήθελε να αποενοχοποιήσει άπαξ δια παντός τη βαρβαρότητά της, αλλά και να αποσυνδέσει τις κυριαρχούμενες τάξεις από «επικίνδυνα» μορφωτικά ερεθίσματα της δεκαετίας του ’60 και της πρώιμης Μεταπολίτευσης. Έτσι, και με ... Διαβάστε περισσότερα

Ιδιωτικοποιήσεις: Ληστρική επιδρομή προς ανατολάς, του Χάνες Χόφμπαουερ

Η διεύρυνση της Ε.Ε. κατά τη δεκαετία του ’90 ακολούθησε μια θεμελιώδη οικονομική κίνηση: το πλεονάζον κεφάλαιο επιζητούσε τη διοχέτευσή του. Οι κορεσμένες αγορές της δεκαετίας του ’70, ως συνέπεια της διακοπείσας ευρωπαϊκής ανασυγκρότησης ταυτόχρονα με την ακριβή για τα επιχειρηματικά συμφέροντα συμμετοχή των εργαζομένων κατά το πρότυπο των κοινωνικών εταίρων, άφηνε μόνο δύο στρατηγικές ... Διαβάστε περισσότερα

AfD: μια ακροδεξιά πατρίδα για το γερμανικό κεφάλαιο, του Νίκου Σκοπλάκη

Ο Αλεξάντερ Έμπερχαρντ Γκάουλαντ είχε διατελέσει επί σαράντα χρόνια στέλεχος του κυβερνητικού CDU και ανώτερος αξιωματούχος του κρατικού μηχανισμού· από το 2013 είναι ηγετικό στέλεχος της AfD και επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του ακροδεξιού κόμματος στο κρατιδιακό κοινοβούλιο του Βρανδεμβούργου. Κατά τον Γκάουλαντ, η AfD συνιστά την «πολιτική πατρίδα» για «την επί μακρόν χαμένη αίσθηση ... Διαβάστε περισσότερα

Οι κρατιδιακές εκλογές στη Γερμανία: μια αποτίμηση, του Νίκου Σκοπλάκη

Την Κυριακή 13 Μαρτίου πραγματοποιήθηκαν τρεις εκλογικές διαδικασίες για την ανάδειξη των τοπικών κοινοβουλίων: στα δύο «δυτικά» κρατίδια της Βάδης-Βιρτεμβέργης και της Ρηνανίας-Παλατινάτου και στο «ανατολικό» κρατίδιο της Σαξωνίας-Άνχαλτ. Ας δούμε, καταρχάς, τα αποτελέσματα σε καθένα από τα κρατίδια (σε παρένθεση τα ποσοστά που είχαν λάβει οι κομματικοί σχηματισμοί στις εκλογές του 2011): Βάδη-Βιρτεμβέργη: Πράσινοι 30,3% (24,2%), CDU ... Διαβάστε περισσότερα

Γιατί στη Σαξωνία;, του Νίκου Σκοπλάκη

«Γιατί στη Σαξωνία;», διερωτάται ο Τόμας Γκέρλαχ στο σημερινό φύλλο της tageszeitung, στον απόηχο των ρατσιστικών επιθέσεων και εμπρησμών, με την ανοχή ή και τη συμμετοχή δυνάμεων καταστολής, όπως συνέβη στην περίπτωση της πόλης Κλάουζνιτς. Κι ο ίδιος σπεύδει να απαντήσει: «Πάνω από είκοσι χρόνια υπερσυντηρητικό δημόσιο αίσθημα». Οι «σαξωνικές συνθήκες», άλλωστε, δηλαδή η ιδιαίτερη ... Διαβάστε περισσότερα

Οι ακροκεντρώες τσιρίδες και οι βολίδες λογοκρισίας, του Νίκου Σκοπλάκη

Σε κάθε έργο τέχνης, ένα στοχαστικό κίνητρο απορροφά όλες τις αναφορές στο «πραγματικό» και τις εξακοντίζει στη δική του κατεύθυνση: άλλοτε καλύτερα, άλλοτε χειρότερα και γι’ αυτό μπορούν να αποφανθούν τα διάφορα επίπεδα της κριτικής και όχι οι στημένοι ακροκεντρώοι ηθικοί πανικοί πολύ σκοτεινών σκοπιμοτήτων. Μέσα σε τόση «διαφωτισμένη» ατμόσφαιρα, ολούθε, μάλιστα, είναι να φρίττεις, ... Διαβάστε περισσότερα

Τα ανησυχητικά επιχειρήματα του γερμανικού νεοπατριωτισμού, του André Gisselbrecht

Το κείμενο που ακολουθεί δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1990· και μας επιτρέπεται να πούμε ότι είναι ένα σημαντικό κείμενο. Όχι μόνο επειδή υπογράφεται από τον André Gisselbrecht (1927-2006), ιστορικό, θεατρικό κριτικό και μεταφραστή, άριστο γνώστη των ρευμάτων, των αντιθέσεων και των τάσεων του γερμανικού πολιτισμού, ανανεωτικό κομμουνιστή και δάσκαλο στο πανεπιστήμιο Paris-VIII. Αλλά και ... Διαβάστε περισσότερα

Ο «άβολος σύντροφος», του Νίκου Σκοπλάκη

Η αγιογράφηση πολιτικών μορφών της Αριστεράς αποτελεί μορφή λήθης και όχι ιστορικής μνήμης· γι’ αυτό, αν θέλουμε να τιμούμε τους άξιους τιμής, οφείλουμε να αποτιμούμε τα ιστορικά τους εγχειρήματα μέσα στις αντιθέσεις, αλλά και τα εγχειρήματά τους στο τώρα, για όσους είναι ακόμα ζωντανοί. Σε ό, τι αφορά τον Μανόλη Γλέζο, εκτός από τα πολύ γνωστά ... Διαβάστε περισσότερα

Ένας άγγελος των Χριστουγέννων, του Βάλτερ Μπένγιαμιν

Με τα έλατα άρχιζε. Κάποιο πρωί, καθώς πηγαίναμε στο σχολείο, ήταν κολλημένες στις γωνιές των δρόμων οι πράσινες σφραγίδες, που έμοιαζαν ν’ ασφαλίζουν την πόλη σε κάθε σημείο, όπως ένα μεγάλο χριστουγεννιάτικο πακέτο. Έπειτα, η πόλη έσκασε μια ωραία μέρα κι ανάβλυσαν απ’ τα σωθικά της παιχνίδια, ξηροί καρποί, άχυρο και στολίδια: η χριστουγεννιάτικη αγορά. ... Διαβάστε περισσότερα