[Αριστερά ή Ανοίγοντας δρόμους εκεί που στενεύουν οι δρόμοι] 2+2=5, της Λίνας Θεοδώρου και του Αντώνη Φάρα

I try to sing along
But the music's all wrong

Radiohead

Κεντρικό στοιχείο προβληματισμού στην (μικρο)περίοδο που διανύουμε αποτελεί για ευρεία τμήματα της Αριστεράς η απουσία ενός στρατηγικού ερωτήματος. Η επικράτηση του ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του Σεπτέμβρη του 2015 και η ασθενική αλλά υπαρκτή ανοχή απέναντί του από κοινωνικά στρώματα, μας φέρνει αντιμέτωπους αφενός με ένα νέο κύκλο επίθεσης σε κοινωνικά και πολιτικά κεκτημένα, αφετέρου με την απαξία και την απογοήτευση των πολιτικών αγώνων. Την τελευταία χρονιά, από το σύνολο των κοινωνικών αγώνων και πρακτικών που παρατηρήθηκαν, ξεχώρισε η αδιαφιλονίκητα ελπιδοφόρα στάση της ελλαδικής κοινωνίας απέναντι στην προσφυγική κρίση και η έμπρακτη κινηματική αλληλεγγύη στους πρόσφυγες. Ωστόσο το αλληλέγγυο κίνημα αποτέλεσε μια μοναδική εξαίρεση με τη γενικότερη τάση της πολιτικής συσπείρωσης και δραστηριότητας να παραμένει υφεσιακή.

Θα ήταν λάθος να μην αναγνωρίσουμε στη κατάσταση αυτή τη σημασία του συνόλου όλων των αγώνων που δόθηκαν γιατί αποτύπωσαν ότι πέρα από τις προκλήσεις για ανεύρεση νέων στρατηγικών, η επανασυγκρότηση του διανοήσιμου της ανατροπής και της σημασίας των πολιτικών αγώνων παραμένει ουσιαστικό διακύβευμα. Το ζήτημα αυτό ωστόσο, σχετίζεται άμεσα με τη προοπτική κατάκτησης υλικών νικών και συλλογικών αναπαραστάσεων, τα οποία θα επιτρέψουν τη ψηλάφηση πραγματικοτήτων που μπορεί να παράξουν αντικαπιταλιστικές προσεγγίσεις σε αντικαπιταλιστική κατεύθυνση.

Οι μήνες που ακολούθησαν τις εκλογές του Σεπτέμβρη ανέδειξαν ότι η πολιτική με “π” κεφαλαίο αδυνατεί, στη δεδομένη κατάσταση και συνθήκη, να παράγει ένα ικανό πλέγμα πολιτικής εκπροσώπησης και δυνατοτήτων για τους από κάτω. Είμαστε λοιπόν σε αυτήν ακριβώς την συγκυρία που μόνο η σύνδεση του κοινωνικού με το πολιτικό μπορεί να εξασφαλίσει μια προεργασία για τους κοινωνικούς αγώνες που πρέπει να δοθούν.

Το ασφυκτικό πλαίσιο του ΤΙΝΑ όμως, όπως προωθείται από τις εγχώριες και διεθνείς ελίτ, έχει αφήσει και την ίδια την αριστερά μουδιασμένη, καθώς δυσκολεύεται να βρει ένα ικανοποιητικό αντίπαλο πλαίσιο/όραμα, το οποίο να γίνεται ηγεμονικό στο σήμερα. Μέσα από πολλούς και ετερόκλητους δρόμους, βρισκόμαστε στη δύσκολη θέση να παραδεχτούμε, σιωπηλά ή απερίφραστα, την αδυναμία μας να προκαλέσουμε το φόβο στους ιδεολογικούς μας αντιπάλους. Ιδίως δε, στις νεότερες και τους νεότερους,οι οποίοι αποτελούν τον κατεξοχήν στόχο της νεοφιλελεύθερης ανασυγκρότησης, αυτός ο θυμός είναι ακόμη μεγαλύτερος και το αίσθημα της ανημποριάς γιγαντώνεται.

Σε ότι μας αφορά, το ζήτημα αν θα αποτελέσουμε ή όχι χαμένη γενιά εξαρτάται από το αν θα καταφέρουμε να μετατρέψουμε αυτόν το θυμό σε μια δύναμη πολιτική, απειλητική και θαρραλέα. Θεωρούμε πως η νεολαία αυτή τη στιγμή καλείται να παίξει τον πραγματικά πρωτοπόρο ρόλο όχι μόνο γιατί υπόκειται της πιο σκληρής ταξικής και κοινωνικής επίθεσης αλλά επειδή διαθέτει ένα αξιοσημείωτο πλούτο εμπειριών και δυνατοτήτων. Από τον Δεκέμβρη μέχρι τις πλατείες και το δημοψήφισμα, εξέφρασε “το αίτημα για να ζήσουμε αλλιώς” με μια σειρά ριζοσπαστικών πρακτικών που πυροδότησαν σωρεία κινηματικών και πολιτικών εξελίξεων.

Επιπλέον παρά το νέο κύμα διαλόγου σχετικά με ευρύτερες ανασυνθέσεις στον χώρο της αριστεράς που προκλήθηκε από τη ρευστότητα του πολιτικού σκηνικού ένα χρόνο πριν, βλέπουμε ότι σήμερα ο διάλογος αυτός αδυνατεί να προκαλέσει πραγματικές αλλαγές στο σχετικά διαμορφωμένο σχηματισμό της αριστεράς. Και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει αν οι ανασυνθέσεις αυτές δεν συνδέονται άμεσα με το αίτημα για μια νέα αριστερά οι οποίοι μέσω των ριζοσπαστικών πρακτικών και του κοινωνικού πειραματισμού θα απαντάει στα προβλήματα, θα συσπειρώνει και θα ξεδιπλώνει τις ανάγκες των νέων ανθρώπων.

Η συζήτηση για την αναγκαία νέα αριστερά δεν μπορεί να ξεπερνάει ή να μην αναμετράται με το ερώτημα της υπάρχουσας αριστεράς. Η ψυχραιμία και η ωριμότητα για την επιλογή των κινήσεων μας, πρέπει να συμβαδίζει με την επίγνωση πρώτον ότι η δράση στο τώρα είναι επιτακτικώς αναγκαία και δεύτερον ότι η δράση αυτή πρέπει να συμβαδίζει με νέες ριζοσπαστικές πρακτικές. Με τη συγκρότηση από πλευράς μας μίας μεταβατικής νεολαιστικής οργάνωσης, στοχεύουμε πρώτιστα στην ευρύτερη ανασυγκρότηση και ανασύνθεση της αριστεράς και την ανάδειξη του ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει η νεολαία σε αυτήν. Σε αυτό το πλαίσιο, κατά την άποψή μας, υφίσταται η επιτακτική ανάγκη παρέμβασης της αριστεράς με αυξημένο κινηματικό και πολιτικό συντονισμό και η κατά το δυνατόν άρθρωση ενός πολιτικού λόγου ικανού να εκφράσει τις κοινωνικές ανησυχίες- ιδίως της νεολαίας.

Βασικό σημείο γύρω από το οποίο πρέπει να περιστρέφεται τόσο ο διάλογος όσο και οι κοινωνικές παρεμβάσεις, είναι η απόπειρα συγκεκριμενοποίησης του αντικαπιταλισμού στο σήμερα. Σε αυτή τη γραμμή σκέψης, ο δημιουργικός αντικαπιταλισμός υποστηρίζουμε ότι μπορεί να παρέχει το κατάλληλο πλαίσιο μέσα στο οποίο να εκδιπλωθούν οι παραπάνω δράσεις. Το παράδειγμα του City Plaza, παρά τον χωρική εντοπιότητά του, αποτελεί έναν οδοδείκτη για την υλοποίηση αυτής της στρατηγικής.

Εμπεριέχει το πολιτικό πλαίσιο που συγκρούεται με τις ρατσιστικές πολιτικές που υιοθετούνται αλλά παράλληλα συγκροτεί ένα πραγματικό χώρο, ανοιχτό σε υποκείμενα, και τα καλεί να διαμορφώσουν από κοινού το πλαίσιο δράσης. Αντιπαραθέτει τη κοινωνική δικαιοσύνη απέναντι στη νομιμότητα της αστικής ιδιοκτησίας. Με άλλα λόγια, καταφέρνει να συνδέσει την πρακτική με την θεωρία, να δημιουργήσει ένα υπαρκτό αντιπαράδειγμα, να προβάλει καινούργιους τρόπους αντίστασης σε ένα από τα κομβικότερα ζητήματα που καλείται να ανταποκριθεί η “Δύση”.

Δημιουργικός αντικαπιταλισμός με δυο λόγια σημαίνει ότι αρχικά αντιλαμβανόμαστε πως τα πεδία και καθεστώτα καταπίεσης είναι αλληλοσυνδεόμενα και συγχρόνως δεν παραθέτουμε την λύση τους στην έλευση της κομμουνιστικής ευτοπίας ή μοναχά στη σύγκρουση κεφαλαίου- εργασίας. Ότι διεκδικούμε τα δικαιώματα μας (εργασιακά, κοινωνικά, πολιτικά), ανταγωνιζόμαστε για το ρόλο μας στη κοινωνική αναπαραγωγή και ότι παράλληλα δοκιμάσουμε και σωρεύουμε ισχύ για τον μετασχηματισμό της.

Κάτι περισσότερο από ένα άθροισμα

Πολύ συχνά, στην ανάγκη να απαντήσουμε άμεσα στα επιτακτικά ερωτήματα που εκτέθηκαν ανωτέρω, οι αντιδράσεις είναι σπασμωδικές και πρόχειρες. Χωρίς τις απαραίτητες μέριμνες για ουσιαστικό διάλογο και ικανοποιητική οργάνωση, η αριστερά, τρέχει στην ασφάλεια μιας απαρχαιωμένης εργαλειοθήκης, διαθνισμένη από τον απαραίτητο στόμφο και επικυρωμένη από συναντήσεις κορυφής. Είναι, ωστόσο, κοινώς συνομολογημένο και καθίσταται ολοένα εμφανέστερο, ότι εγχειρήματα που δε βασίζονται στην συνάντηση των οργανωμένων μελών ή/και των ανένταχτων αριστερών σε πραγματικό χρόνο και χώρο, και χωρίς άμεση δημοκρατική συμμετοχή, είναι κατά το μάλλον ή ήττον καταδικασμένα να μη διεκδικήσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στις εξελίξεις.

Η αριστερά οφείλει να κατανοήσει ότι το άθροισμα των μελών της ή η επιμέρους αναπαραγωγής τους δεν οδηγεί στο πολλαπλασιασμό των δυνάμεων της. Την ίδια κατεύθυνση οφείλει να ακολουθεί και η οργάνωση του κοινωνικού. Είτε αναφερόμαστε σε σωματεία και σε κλάδους που δεν καλύπτονται από τον παραδοσιακό συνδικαλισμό, είτε αφορά απόπειρα αποδόμησης των υφιστάμενων συνδικαλιστικών γραφειοκρατιών, ούτως ώστε να μπορούν πρακτικά και ουσιαστικά να εμπλέκονται νέοι και επισφαλώς εργαζόμενοι.

Η πραγματική ανάγκη, είναι η σε κόντρα των καιρών ενεργοποίηση μια συλλογικής και ατομικής δημιουργικότητας, και η επικαιροποίηση των κλασικών αναλυτικών εργαλείων, σε ένα διεθνές σκηνικό όπου οι στρατηγικές των αντιπάλων μας συνεχώς αναδιατάσσονται και ξαναδιαμορφώνουν τους όρους ζωής και εργασίας μας, τις περιθωριοποιήσεις και τις ενσωματώσεις, μια αόριστη επίκληση στον αντικαπιταλισμό είναι καταδικασμένη να αποτύχει. Η δημιουργικότητα, η πολιτική φαντασία, ο πλουραλισμός της δράσης και του λόγου υποστηρίζεται ότι είναι οι παράγοντες εκείνοι που αλλάζουν το άθροισμα στον τίτλο του κειμένου και που μπορούν να ανατρέψουν μια φαινομενικά προκαθορισμένη εξέλιξη.

Όλα τα κείμενα του αφιερώματος εδώ

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

About Author: Red Notebook

Το κόκκινο τεφτέρι