[Μια ματιά στον κόσμο] Το βρώμικο χέρι της Chevron, του Δημήτρη Γκιβίση

Με μεγάλη επιτυχία έγινε την Τετάρτη η παγκόσμια δράση ενάντια στην Chevron, με χιλιάδες ανθρώπους από την Νιγηρία μέχρι την Ρουμανία και από την Ινδία μέχρι την Μ. Βρετανία να ενώνουν τις φωνές και την οργή τους ενάντια στην αμερικανική πολυεθνική, που αποφεύγει να πληρώσει για την ρύπανση που προκάλεσε σε μεγάλο μέρος της ζούγκλας του Ισημερινού.

Σύμφωνα με περιβαλλοντικές οργανώσεις, από το 1964 που ξεκίνησε η δράση της εταιρείας στην περιοχή μέχρι το 1994 που σταμάτησε, τα απόβλητα του πετρελαίου ξεπέρασαν τους 80.000 τόνους, από τα οποία μολύνθηκε μια έκταση περίπου 2.000.000 εκταρίων και καταστράφηκε ουσιαστικά η πανίδα και η χλωρίδα του Αμαζονίου. Η περιβαλλοντική καταστροφή στη γη και στα ποτάμια θεωρείται συγκρίσιμη με την διαρροή της BP στον Κόλπο του Μεξικού και με το ναυάγιο της Exxon Valdez στην Αλάσκα. Επιπλέον, είχε και εξακολουθεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην ανθρώπινη ζωή, με την αύξηση του καρκίνου και άλλων ασθενειών όπως η παιδική λευχαιμία, και με μεγάλες γενετικές ανωμαλίες στα νεογέννητα. Χαρακτηριστικό είναι ότι οι γυναίκες που ζουν στις επαρχίες Σουκούμπιος και Ορελάνα έχουν οκταπλάσιο ποσοστό αποβολών από ότι ο μέσος όρος της χώρας, ενώ το 18% των κατοίκων του Αμαζονίου υποφέρουν από ημικρανίες που οφείλονται στη μόλυνση του νερού.

Πριν από λίγες εβδομάδες, η ισπανική επιτροπή για την υπεράσπιση του Ισημερινού (CEDAE) ξεκίνησε μια εκστρατεία που συνεχίζεται διαδικτυακά και έχει υπογραφεί από χιλιάδες ανθρώπους, όπου καταγγέλλεται η ανευθυνότητα της αμερικανικής εταιρείας και απαιτείται να συμμορφωθεί με τον νόμο και να καταβάλει αποζημίωση στα θύματα. Να σημειωθεί, ότι η εκστρατεία έχει την υποστήριξη 35 ευρωβουλευτών της Ευρωπαϊκής Αριστεράς (GUE/NGL) και των Πρασίνων. Μιλώντας στο ευρωκοινοβούλιο η Γλάντους Ουάνκα, εκπρόσωπος του Μετώπου για την Υπεράσπιση του Αμαζονίου, δήλωσε, μεταξύ άλλων, «έχω μείνει μόνη με τέσσερα παιδιά, ο σύζυγός μου πέθανε από καρκίνο, αλλά πρέπει να συνεχίσουμε να δουλεύουμε για την οργάνωση των κοινοτήτων μας». Το Μέτωπο για την Υπεράσπιση του Αμαζονίου είναι μια πλατιά συμμαχία περίπου 30.000 αυτόχθονων της περιοχής, που εδώ και χρόνια αγωνίζονται για να βρουν το δίκιο τους και να αναγκάσουν την Chevron να πληρώσει.

Η πρώτη προσπάθεια έγινε τον Νοέμβριο του 1993, όταν 15 αυτόχθονες κατέθεσαν αγωγή κατά της εταιρείας σε δικαστήριο της Νέας Υόρκης, κατηγορώντας την για την τεράστια ρύπανση από το πετρέλαιο και για τις βλάβες στην υγεία. Μετά από πιέσεις της πολυεθνικής, τον Αύγουστο του 2002 το εφετείο της Νέας Υόρκης έστειλε την υπόθεση στον Ισημερινό, ελπίζοντας -για κάποιον άγνωστο λόγο- ότι η εταιρεία θα έχει πιο ευνοϊκή αντιμετώπιση εκεί από ότι στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η απόφαση ήταν καταδικαστική για την εταιρεία, αφού υποχρεώθηκε στην καταβολή 9.500.000 δολαρίων για την περιβαλλοντική αποκατάσταση, τον καθαρισμό του πετρελαίου, την αποκατάσταση των συστημάτων ύδρευσης, και την βελτίωση της υγειονομικής περίθαλψης. Επιπλέον, της επιβλήθηκε εντός 15 ημερών να ζητήσει δημόσια συγγνώμη σε όσους πλήγηκαν, και να καταβάλει 19.000 δολάρια στον καθένα.

Η Chevron αρνήθηκε να πληρώσει και έκανε έφεση, η οποία εκδικάστηκε το 2014 στην Νέα Υόρκη και ο δικαστής αποφάνθηκε ότι το δικαστήριο του Ισημερινού δωροδοκήθηκε από τα θύματα (!) που τα χαρακτήρισε ως «μαφία», συμπληρώνοντας ότι «οι αυτόχθονες απειλούν τα δικαιώματα της εταιρείας». Σήμερα, η Chevron δεν έχει καταβάλει ούτε ένα δολάριο στους ανθρώπους που εξακολουθούν να πεθαίνουν από τις διαρροές των τοξικών ουσιών, και σε όσους αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τη γη τους. Επιπλέον, αυτόχθονες, ακτιβιστές, δικηγόροι και δημοσιογράφοι δέχονται μεγάλες πιέσεις για να σταματήσουν τις καταγγελίες, έχουν γίνει εκ μέρους τους καταγγελίες για δωροδοκίες, ενώ πολλοί έχουν πέσει θύματα βίας από «αγνώστους».

Ωστόσο η μάχη των ιθαγενών συνεχίζεται, και με όπλο την υπέρ τους δικαστική απόφαση στον Ισημερινό, τώρα ετοιμάζονται να κάνουν προσφυγή σε δικαστήρια της Βραζιλίας, του Καναδά και της Αργεντινής. Στόχος τους είναι αυτές οι χώρες να κατασχέσουν τα περιουσιακά στοιχεία της Chevron μέχρι να την υποχρεώσουν επιτέλους να καταβάλει την αποζημίωση.

Η στήλη του Δημήτρη Γκιβίση «Μια ματιά στον κόσμο» κάθε Κυριακή στο Rednotebook

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

About Author: Red Notebook

Το κόκκινο τεφτέρι